Birds, Bees & Business

Birds, Bees & Business is een innovatief project waarbij het herstel van de biodiversiteit en de bedrijfsmatige exploitatie van shea in elkaar grijpen. In Burkina Faso bundelen ICCO en Bird Life Nederland hun krachten. Samen creëren ze een ​​rijk natuurgebied dat lokale gemeenschappen voorziet van voedsel en duurzame inkomsten

Land

Burkina Faso

Start project

2018

Probleem

Veel mensen in Burkina Faso zijn arm en moeten hard werken voor hun dagelijkse bestaan. De impact van klimaatverandering is pijnlijk duidelijk; het ecosysteem verslechtert snel door een niet-duurzaam gebruik van natuurlijke rijkdommen.

Bodems worden minder vruchtbaar en zijn vatbaarder voor erosie doordat boeren bomen en struiken verbranden om het land te kunnen gebruiken voor veeteelt en landbouw. Illegale houtkap voor brandhout en voor de bouw heeft het shealandschap verder verslechterd. Bewoners van het gebied kunnen minder fruit en noten oogsten, terwijl ook het leefgebied van trekvogels uit Nederland wordt verwoest.

Omdat de wereldwijde vraag naar sheaboter snel groeit, staan ​​duurzame waardeketens onder druk. De shea-industrie is de afgelopen 20 jaar met 600% gegroeid volgens de Global Shea Alliance. Traditioneel gezien zijn het de vrouwen die sheanoten verzamelen en verwerken. Velen van hen werkten los van internationale markten; de meeste shea-noten worden in de fabriek verwerkt, ook al weten grote handelaren vaak niet hoe ze een goede kwaliteit kunnen garanderen.

Aanpak

De Vogelbescherming en ICCO zien het marktpotentieel van shea als een kans om duurzaam te investeren in natuurherstel, waarbij zowel mensen als vogels profiteren. Sheanoten zijn van hoge waarde voor de productie van huid- en haarproducten, en ook voor voedingsmiddelen. De pulp bevat vitamine C en heeft ontstekingsremmende eigenschappen. De pitten bevatten vetten met sterk hydraterend effecten. Sheaboter is een belangrijk ingrediënt in cosmetica van onder meer L’Occitane en The Body Shop.

In Burkina Faso werkt ICCO – samen met BirdLife Nederland (Vogelbescherming) en gefinancierd door de Nederlandse Postcode Loterij – aan het herstel van leefgebieden van vogels. Het plan is een ecologisch duurzaam landschap in te richten – een mozaïeklandschap – dat de biodiversiteit herstelt, zodat sheabomen floreren, terwijl er ook ruimte blijft bestaan voor duurzame landbouw, met onder meer grasland voor vee en houtpartijen voor brandhout. De verscheidenheid aan bomen en planten trekt bijen en andere insecten aan, en dus ook vogels.

Biodeversiteit trekt meer bestuivers aan

Onderzoek toont aan dat biodiversiteit nauw samenhangt met de intensiteit van natuurlijke bestuiving: hoe meer soorten planten en bomen, hoe meer soorten bestuivers: bijen, en andere insecten. En andersom. Hoe meer soorten bestuivers, die actief zijn in verschillende perioden, hoe meer biodiversiteit in de beplanting en hoe meer vogels er kunnen leven. Ook vrouwen profiteren mee; zij kunnen meer sheaboter produceren, onder meer voor de industrie, die zo wordt voorzien van betere kwaliteit shea. Deze aanpak is bovendien repliceerbaar in andere West-Afrikaanse landen, zoals Mali of Ghana.

Doelen

We creëren een duurzaam landschap

Lokale boeren krijgen hogere opbrengsten doordat plagen en ziekten verminderen. Ook planten ze er nieuwe planten en bomen, zoals acaciabomen. Dat gaat erosie tegen en de bladeren zijn bruikbaar als veevoer. Bijentelers bevorderen de bestuiving van sheabomen en andere voedselgewassen; bijen zonder angel en honingbijen kunnen de productie tot 2,5 keer verhogen. Trekvogels vinden er voldoende voedsel, rust en water om te overleven.

We bevorderen duurzaam ondernemen

We helpen vrouwen zich te organiseren in coöperaties en hun shea-productie te verbeteren. Zo kunnen ze een constante kwaliteit en meer kwantiteit leveren, zodat (internationale) kopers een goede prijs betalen. Door efficiënte fornuizen te gebruiken bij de verwerking van sheaboter besparen ze veel brandhout (en bomen). Dat scheelt in de uitstoot van CO2. In deze duurzame productieketen werken we samen met Olvea, een bedrijf dat sheaboter koopt, maar ook marktkansen ziet voor bijenwas en olie van balanietenbomen.

We verbinden stakeholders om onderzoek en lobbyactiviteiten te waarborgen

We zorgen voor samenwerking tussen alle partijen – lokale gemeenschappen, bedrijven, overheden en onderzoekers – en toepassing van relevante kennis, om de continuïteit te waarborgen en te zorgen dat opschaling mogelijk wordt.

BBB infographic

Partners

Birds, Bees & Business is gebaseerd op de duurzame driehoek, waarvan mensen, natuur en business profiteert.

ppp

Partners

  • Het Fair Climate Fund (FCF) van ICCO adviseert bedrijven bij het klimaatneutraal maken van hun waardeketens.
    Vogelbescherming NL en BirdLife Partners hebben uitgebreide kennis over vogels en hun natuurlijke habitat (natuur en biodiversiteit). Hun sterke netwerk van lokale natuurbeschermers is een belangrijk pluspunt.
  • In de duurzame shea-waardeketen zijn ook zakelijke partners uit de particuliere sector opgenomen, zoals Olvea, bulkleverancier van plantaardige oliën.
  • Het project werkt met vrouwelijke coöperaties die actief zijn in de waardeketens van shea, honing en bijenwas. Dit zijn de Nununa Cooperative Federation in Sissili en RPBHC in Houet.

Ter ondersteuning hiervan werken we samen met onderzoeksinstellingen zoals ICRAF en de netwerkorganisatie Global Shea Alliance

Highlights

Vrouwen verkopen shea
22.000
Mensen die profiteren van herstel biodiversiteit
60.000
Geexporteerde Shea boter in West Africa
350.000 ton

Quotes

Biata

Verzamelaar en verwerker van shea noten

 “Werken in de shea-waardeketen biedt kansen. Het werk brengt vrouwen samen en levert ons winst op”

Tom van ‘t Hoff

Olvea

“De verwerking van sheaboter gebeurt nu in Burkina Faso. Zo creëren we toegevoegde waarde in het land van herkomst. “

Ataoulaye Bah

Vervangens regio manager voor West Africa

“ICCO biedt technische ondersteuning, zowel aan de particuliere sector als aan lokale vrouwenorganisaties, om ervoor te zorgen dat ze samen zaken kunnen doen. We bouwen bruggen.”

ICCO presenteert ‘Birds, Bees & Business’ op Global Shea Conferentie in Utrecht

Meer info
Lees meer over ICCO presenteert ‘Birds, Bees & Business’ op Global Shea Conferentie in Utrecht

ICCO in de prijzen op Goed Geld Gala

Meer info
Lees meer over ICCO in de prijzen op Goed Geld Gala

Partners en Donoren